Ээжийгээ гурван сар эрж хайсны эцэст олсон тэр өдөр би түүнийг тэвэрч аваад уйлна гэж бодож явсан юм. Гэтэл хаалгыг нь нээсэн танихгүй өвгөн намайг хармагцаа царай нь хувхай цайж, дотогш эргэн “Гүндэгмаа, охин чинь ирчихэж” гэж хэлэв. Ээж минь цаад өрөөнөөс гарч ирээд намайг харснаа баярласан ч үгүй, гайхсан ч үгүй, харин өвгөний гараас зууран түшиж зогслоо. Тэгээд миний гурван сарын турш сонсохыг хүссэн ганц ч үгийг хэлэлгүй, “Уянгасүрэн минь, чи энд ирэх ёсгүй байсан юм” гэв.

Бүх юм тэр жилийн дөрөвдүгээр сарын нэгэн өглөө эхэлсэн. Дүү Бат-Очир маань над руу утасдаж, “Эгч ээ, ээж гэрээ зарчихсан байна” гэхэд би эхэндээ тоглож байна гэж бодсон юм. Аав ээж хоёрын хорин гурван жил амьдарсан, бидний өсөж том болсон гурван өрөө байр шүү дээ. Тэр байрыг зарах тухай ээж өмнө нь ганц ч удаа ам нээж байгаагүй.

Би ажлаасаа чөлөө аваад шууд очиход үүдний хаалган дээр танихгүй айлын шинэ цоож өлгөөтэй байлаа. Хонх дарахад гуч эргэм насны залуу гарч ирээд, энэ байрыг өнгөрсөн долоо хоногт худалдаж авснаа хэлэв. Ээж өөрийн нэр дээрх байрыг хууль ёсоор зарж, бүх бичиг баримтаа шилжүүлээд явсан байжээ. Харин бид хоёрт хаашаа явснаа хэлээгүй, утсаа хүртэл унтраачихсан байсан юм.

Аав Жигмэддорж маань зургаан жилийн өмнө нас барснаас хойш ээж тэр байранд ганцаараа амьдардаг болсон. Би нөхөр хүүхэдтэйгээ хотын нөгөө захад, дүү маань эхнэртэйгээ тусдаа амьдардаг байлаа. Ээжийг долоо хоног бүр эргэж тойрдог гэж би өөрийгөө боддог байсан ч үнэндээ заримдаа хоёр долоо хоног өнгөрснийг ч анзаардаггүй байжээ. Утсаар ярихад ээж дандаа “Би сайн, та нар ажлаа л бод” гэдэг байсан болохоор бид ч санаа зовдоггүй байв.

Байрны шинэ эзнээс асуухад ээж мөнгөө дансаар бүтнээр нь авсан, ганц жижиг чемодантай гарч явсан гэнэ. Хуучин тавилгуудыг нь хүртэл байранд нь үлдээсэн байлаа. Харин гал тогооны шүүгээнээс олдсон нэгэн цаасан уутыг шинэ эзэн бидэнд хадгалж өгчээ. Уутан дотор аавын хуучин цаг, ээжийн хуримын зураг, бас миний багадаа зурсан “Манай гэр бүл” гэсэн зураг байв.

Тэр зургийг хараад би анх удаа ээжийгээ зүгээр нэг гомдож яваагүйг мэдэрсэн юм. Зургийн ард ээжийн танил бичгээр “Хүүхдүүд минь намайг нэг өдөр ойлгох болов уу” гэж бичсэн байлаа. Дүү маань үүнийг хараад “Эгч ээ, ээж бидэнд ямар нэг юм хэлэх гээд чадаагүй юм биш үү” гэж асуув. Харин би тэр үед ээжийгээ биднийг шийтгэх гэж ийм зүйл хийсэн байх гэж бодсоор байлаа.

Бид цагдаад хандаж, эмнэлгүүдээр сураглаж, хамаатан садан руугаа утасдав. Ээжийн төрсөн дүү Рэнчинханд хүртэл хаана байгааг нь мэдэхгүй гэж хэлсэн юм. Гэхдээ эгчийгээ сураггүй болсон гэхэд тэр бусад хүмүүс шиг сандарсангүй. Харин “Гүндэгмаа угаасаа шийдсэн зүйлээсээ буцдаггүй хүн, өөрөө ирнэ биз” гэж хэлээд яриагаа дуусгав.

Энэ үг миний сэтгэлд нэг л эвгүй санагдсан. Ээжийн төрсөн дүү байж яагаад ингэж хүйтэн хандаж байгаа юм бол гэж бодов. Би Рэнчинханд эгчийнд очиж, ээжийн талаар мэддэг бүхнээ хэлэхийг шаардлаа. Тэр хэсэг чимээгүй сууснаа “Ээж чинь та хоёрын төлөө амьдралаа өнгөрөөсөн, одоо нэг удаа өөрийнхөөрөө байж болохгүй юу” …