БОДИ АЛАГ ХААН

Боди Алаг хаан нь XVI зууны эхэн үеийн Монголын түүхэнд чухал байр суурь эзэлдэг Монголын их хаадын нэг юм. Тэрээр Хиад Боржигин угсааны хүн бөгөөд Монголын их хаан Батмөнх Даян хааны ач хүү, Даян хааны ууган хүү Төрболдын хүү байв. Боди Алаг хаан 1504 онд төрж, 1547 онд нас барсан бөгөөд 1519–1547 онд Монголын их хааны ширээнд суужээ. Түүний хаанчлалын үе нь Батмөнх Даян хааны байгуулсан Монголын улс төрийн нэгдлийг хадгалахыг зорьсон боловч Монголын олон түмэн, аймгуудын ноёдын эрх мэдэл аажмаар нэмэгдэж эхэлсэн чухал шилжилтийн үе байлаа.

Батмөнх Даян хаан Монголын олон түмнийг нэгтгэн захирч, төв хаант төрийн эрх мэдлийг бэхжүүлсэн боловч түүнийг нас барсны дараа хаан ширээний залгамжлалтай холбоотой асуудал үүссэн байна. Боди Алагийн эцэг Төрболд Даян хаанаас өмнө нас барсан учир Боди Алаг шууд хаан ширээнд суух боломжгүй байжээ. Тиймээс Даян хааны хүү, Боди Алагийн авга ах Барсболд 1517 онд Монголын их хааны ширээнд суусан байна. Харин Боди Алаг нас биед хүрсний дараа 1519 онд Барсболд хаан хаан ширээг түүнд шилжүүлж, Боди Алаг Монголын их хаан болжээ.

Боди Алаг хаан ширээнд сууснаар Даян хааны угсааны хаан төрийн залгамж чанар хадгалагдсан юм. Гэвч тухайн үед Монголын төв хаант төрийн эрх мэдэл өмнөх үеийнх шиг хүчтэй байхаа больж, түмэн бүрийн ноёдын нөлөө нэмэгдэж байв. Ийм нөхцөлд Боди Алаг хааны гол зорилтын нэг нь Монголын олон түмний дотоодын зөрчлийг зохицуулж, их хааны эрх мэдлийг хадгалах явдал байлаа.

Түүний хаанчлалын үеийн томоохон үйл явдлын нэг н…